SES Hakkari Şubesi, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçe teklifine ilişkin değerlendirmesini kamuoyuyla paylaştı. Şube Eş Başkanı Rojhat Işık’ın okuduğu açıklamada, bütçenin sosyal adalet ve hak temelli hizmet anlayışı doğrultusunda yeniden ele alınması gerektiği belirtildi.

Açıklamada, Bakanlığın 2027 bütçesinin 677,3 milyar TL olduğu ve merkezi bütçe içindeki payının son beş yılın en düşük seviyesine gerilediği ifade edildi. Program bazında bütçenin yüzde 50,97’sinin yoksullukla mücadele ve sosyal yardımlaşmaya, yüzde 24,13’ünün engellilerin toplumsal hayata katılımına, yüzde 11,30’unun çocuk korumaya ayrıldığı; kadının güçlenmesi programının payının ise yüzde 1,41’de kaldığı kaydedildi.

SES’in genel talepleri

SES, sosyal yardımların yoksulluğun sonuçlarını geçici olarak hafifletmekle sınırlı kalmaması; barınma, beslenme, sağlık, eğitim, bakım, istihdam ve sosyal katılım haklarını birlikte güvence altına alan bütünlüklü sosyal politikalarla desteklenmesi gerektiğini belirtti. Sosyal hizmetlerin hak temelli, şeffaf ve keyfî uygulamalardan uzak biçimde sunulması çağrısı yapıldı.

Açıklamada öne çıkan genel talepler şöyle sıralandı:

  • Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın merkezi bütçedeki payının sosyal hizmet ihtiyacı ve toplumsal eşitsizlikler gözetilerek artırılması,
  • Bütçe süreçlerine sendikaların, meslek örgütlerinin, hizmet alanların ve sivil toplum kuruluşlarının katılması; kaynak kullanımı ve hizmet sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması,
  • Kadın, çocuk, engelli ve yaşlıların ihtiyaçlarına yönelik ücretsiz ve nitelikli kamusal hizmetlerin yaygınlaştırılması,
  • Çocuk koruma hizmetlerinde önleyici çalışmaların ve nitelikli bakım kuruluşlarının güçlendirilmesi; okul çağındaki çocuklara ücretsiz, besleyici ve hijyenik bir öğün yemek ile temiz içme suyu sağlanması,
  • Kadın konukevleri ve ŞÖNİM’lerin kapasitesinin artırılması; şiddetle mücadele ve kadınların ekonomik bağımsızlığını destekleyen politikaların birlikte yürütülmesi,
  • Açıklamada, İstanbul Sözleşmesi, CEDAW ve 6284 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüklerin hayata geçirilmesi için yeterli bütçe ayrılması,
  • Engelli bireylerin bağımsız yaşam, erişilebilirlik, kapsayıcı eğitim, istihdam, rehabilitasyon ve kamusal bakım hizmetlerine erişiminin güvence altına alınması,
  • Yaşlılar için evde destek, gündüzlü bakım ve kurumsal bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması,
  • Göçmen, mülteci ve sığınmacıların insani yaşam koşullarını destekleyecek sosyal politikalar geliştirilmesi,
  • Salgın, deprem, sel ve ekonomik krizlere karşı yoksulluğu önleyici tedbirler alınması; kuruluşların bakım, beslenme, sağlık, güvenlik, erişilebilirlik, onarım ve depreme dayanıklılık ihtiyaçlarına yeterli ödenek ayrılması.

SES ayrıca çocuk haklarına ilişkin mevzuat ve uygulamaların Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi doğrultusunda düzenlenmesini, çocuklara yönelik madde kullanımını önleyici politikaların güçlendirilmesini istedi.

Sosyal hizmet emekçileri için ücret ve istihdam talepleri

Açıklamada, sosyal hizmet iş kolundaki personel açığının kadrolu ve güvenceli istihdamla giderilmesi ve personel ödeneklerinin artırılması talep edildi. SES, emekçiler için emekliliğe yansıyan, yoksulluk sınırının üzerinde temel ücret belirlenmesini; eğitim, hizmet yılı, işin niteliği ve riski gibi ölçütlerin ücretlere yansıtılmasını istedi.

İş kolu çalışanlarına yönelik diğer talepler arasında şunlar yer aldı:

  • Ağır engelli, çocuk ve yaşlılara hizmet veren yatılı kurumlarda çalışanların ek ödeme oranlarının artırılması,
  • “Sosyal çalışma görevlisi” tanımının kaldırılması ve mesleklerin sorumluluk alanlarının açıkça belirlenmesi,
  • Yatılı kurumlarda nöbet ücretlerinin, yatılı olmayan kurumlarda ise fazla çalışma ücretlerinin artırılması,
  • İcap nöbeti ve danışmanlık tedbirleri için ödenen ücretlerin yapılan işin karşılığını verecek düzeye çıkarılması,
  • Mesleki eğitim olanaklarının artırılması; görevde yükselme ve unvan değişikliği süreçlerinde liyakatin esas alınması ve sözlü sınavın kaldırılması,
  • Fiilen Genel İdari Hizmetler sınıfında çalışan yardımcı hizmetler personelinin GİH kadrosuna geçirilmesi; çocuk eğiticilerinin kadrolarının Sağlık Hizmetleri Sınıfına alınması,
  • İdareci atamalarının liyakat esasına göre yapılması; atama ve yer değiştirme yönetmeliğinin çalışanların haklarını gözeterek düzenlenmesi,
  • Yatılı sosyal hizmet kurumlarında çalışan bakım personeline tayin hakkı verilmesi.

SES, sosyal incelemeler ve evde hizmetler sırasında çalışanların karşılaşabileceği risklere karşı iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasını da talep etti. Açıklamada, sosyal hizmet emekçilerinin ikincil travma riskine karşı çalışma koşullarını ve ücretlendirmeyi iyileştirecek düzenlemelerin yapılması gerektiği belirtildi.

Sosyal Risk Haritası Projesi gibi uygulamaların ise meslek tanımları, istihdam sayıları, kişisel verilerin korunması ve çalışan güvenliği gözetilerek; sendika ve meslek örgütlerinin katılımıyla değerlendirilmesi istendi. Proje kapsamında gerekli güvenlik ve ulaşım giderlerinin karşılanması için bütçeden kaynak ayrılması çağrısı yapıldı.

SES Hakkari Şubesi, açıklamasını güçlü sosyal hizmetlerin yeterli kamusal kaynak ve güvenceli emekle mümkün olduğunu belirterek tamamladı; 2027 bütçesinin toplumsal ihtiyaçları ve hak temelli hizmet anlayışını esas alacak şekilde yeniden düzenlenmesini istedi.